خدا از براي مردمان از رحمتي ، پس بازگيرنده نيست مر أو را » . ابن ماهيار از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده است كه : مراد از رحمت ، علوم وحكمتها است كه خدا بر زبان امام عليه السّلام جارى مىگرداند از براي هدايت مردم « 1 » . آيهء نهم : وَلَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَهُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَلكِنْ يُدْخِلُ مَنْ يَشاءُ فِي رَحْمَتِهِ وَالظَّالِمُونَ ما لَهُمْ مِنْ وَلِيٍّ وَلا نَصِيرٍ « 2 » يعنى : « اگر مىخواست خدا هرآينه مىگردانيد همهء خلق را گروهى يكتا يعنى بر يك ملت - بر سبيل الجاء واضطرار - وليكن داخل مىكند هر كه را مىخواهد در رحمت خود وستمكاران را نيست مر ايشان را دوستى ونه ياورى در قيامت » . علي بن إبراهيم گفته است : يعنى اگر مىخواست همهء خلق را معصوم مىگردانيد مانند ملائكة ، ومراد از ظالمون ، ستمكاران بر آل محمدند « 3 » . ومحمد بن العباس از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده است كه : مراد از رحمت ، ولايت علي بن أبي طالب عليه السّلام است « 4 » . آيهء دهم : وَيَزِيدُهُمْ مِنْ فَضْلِهِ « 5 » يعنى : « وزياد مىكند آنها را از فضل خود » . در مناقب از حضرت صادق عليه السّلام روايت كرده است كه : مراد به فضل ، ولايت آل محمد عليهم السّلام است « 6 » . آيهء يازدهم : وَاللَّهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهِ مَنْ يَشاءُ « 7 » يعنى : « وخدا مخصوص مىگرداند به رحمت خود هر كه را مىخواهد » . ديلمى از حضرت صادق عليه السّلام روايت نموده است كه : مخصوص به رحمت خدا ، پيغمبر خداست ووصىّ أو صلوات اللّه عليهما ، بدرستى كه خدا صد رحمت خلق كرده است ، نود

--> ( 1 ) . تأويل الآيات الظاهرة 2 / 478 - 479 . ( 2 ) . سورهء شورى : 8 . ( 3 ) . تفسير قمى 2 / 272 - 273 . ( 4 ) . تأويل الآيات الظاهرة 2 / 542 - 543 . ( 5 ) . سورهء نساء : 173 . ( 6 ) . مناقب ابن شهرآشوب 4 / 454 ، وروايت در آنجا از امام باقر عليه السّلام نقل شده است . ( 7 ) . سورهء بقره : 105 .